اسباب نفخ در دستگاه گوارش

به گزارش درمانگر، نفخ در لغت به معنی دمیدگی، پربادشدگی و آماس و در اصطلاح حکما، به معنی دم شدن شکم است. نفخ شکم، یک عارضه لوله‌ی گوارشی است که گاهی معده و اکثر مواقع روده‌ها را تحت تاثیر قرارداده و اسباب ناراحتی انسان را فراهم می‌کند.

مروری بر اسباب به وجودآورنده نفخ

اسباب به وجود آورنده نفخ متعدد است. مهمترین اسباب ایجاد زمینه نفخ، به وسیله تجمع رطوبات در لوله‌ی گوارشی است. وقتی ریاح در لوله گوارشی حبش شوند یا به طور طبیعی از مجاری فوقانی و تحتانی بدن خارج نشده، و در خروج با مشکل مواجه شوند، با فشاری که به جدار لوله گوارشی وارد می‌کنند، حالتی را به وجود می‌آورند که به آن نفخ می‌گویند.

اسباب نفخ در غذا کدامند؟

اگر اسباب نفخ، سردی معده یا ضعف حرارت غریزی معده نباشد، بلکه سبب نفخ در غذا باشد، یکی از موارد زیر اتفاق افتاده است:

• غذای خورده شده از نظر حجم بیش از مقدار معمول و گنجایش معده بوده است
• غذای مصرف شده از نوع غذاهای بسیار مرطوب بوده است. این نوع غذاها از جمله کدو، خیار، گلابی، سیب، انگور، انجیر، جغرات، یا انواع بقول و سبزیجات تازه که دارای مواد خام زیادی هستند؛، در بسیاری از افراد حتی اگر به مقدار معمول هم خورده شود، باعث ایجاد نفخ می‌شود.
• غذاهای مصرف شده از نوع غذاهای نفاخ بوده است. غذاهای نفاخ از جمله عدس، لوبیا، باقلا و نخود به خاطر موادی که در ترکیب آنها وجود دارد بعد از مصرف ایجاد نفخ می‌کنند.
• غذاهای مصرف شده از نوع منتن یعنی بدبو، بوده است. زیرا طبیعت بدن از غذای بدبو نفرت دارد و قادر به هضم آن از راه طبیعی نیست، به این دلیل سبب غذا در معده فاسد شده و موجب نفخ می‌شود.
• تجمع اخلاطی مثل بلغم، سودا و صفرای مخلوط با بلغم در فم معده سبب نفخ می‌شود. زیرا وقتی حرارت بر این اخلاط اثر کند آنها را به ریح تبدیل می‌کند و نفخ معده را به دنبال دارد.
• از دیگر عوامل ایجاد کننده نفخ معده خالی بوده معده از غذا است. این نوع نفخ در معده ای که دارای رطوبات غلیظ باشد، حاصل می‌شود. وقتی چنین معده‌ای از غذا خالی می‌شود حرارت معده، بر این رطوبات اثر کرده و آنها را به ریاح تدیل کرده است و نفخ معده بروز می‌کند.

برگرفته از مقاله اسباب مولد نفخ در لوله گوارش به قلم استاد محمدعبادیانی و دکتر مرضیه بیگم سیاهپوش، درمانگر شماره 25